ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಲು ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಸಮಿತಿಗಳಿವೆ.
ಇದರ ಸಮಗ್ರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳು
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (BNS) – ಈ ಹಿಂದೆ IPC – ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆಗಳಡಿ ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾನೂನುಗಳಿವೆ
ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ನಿಷೇಧ (BNS ಸೆಕ್ಷನ್ 74, 75, 78): ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದು, ಬೆನ್ನಟ್ಟುವುದು (Stalking), ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯ ಘನತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಡೆದಾಗ ಮೊದಲನೇದಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸರು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ತನಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಮುಂದೆ ಮಾದಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸಿದರೆ ಸಾಧ್ಯ ವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಮಹಿಳಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಹಾಜರ ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಬಾದೀತ ಮಹಿಳೆಗೆ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರ ವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂತ್ರಸ್ತೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ ಸ್ವತಹ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಕೀಲರನ್ನು ಕೂಡ ಅಭಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪ ಸಾಬೀತಾಗಿ ಆರೋಪಿತನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಆಗಲಿ ಅಥವಾ ಆತನು ಸಂಶಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೂ ಕೂಡ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆ ಅಡಿ ಪರಿಹಾರ ಹಣ ಕೊಡಲು ಅವ ಕಾಶವಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಸೇವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
POSH ಕಾಯ್ದೆ, 2013: ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆ. ಇದು ಸಂಘಟಿತ ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ಎರಡೂ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2005: ಮನೆಯೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ ಇರುತ್ತಾರೆ ಅವರ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುವುದು.
Read also : ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ:ಆಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆ, ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ
ಅದಾದ ನಂತರ ಆದಾಯ ಮಿತಿಯ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾ ವುದೇ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಕಾನೂನು ಸೇವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ವಕೀಲರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುವುದು.
2. ದೂರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಿತಿಗಳು
ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ದೂರುಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಎರಡು ಹಂತದ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ
ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿ (Internal Committee – IC): 10 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿರುವ ಪ್ರತಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು. ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗಿಯೇ ವಹಿಸಬೇಕು.
ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರು ಸಮಿತಿ (Local Committee – LC):
ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. 10ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಮನೆಗೆಲಸದವರು, ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಂತಹ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ಸಾಂತ್ವನ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ‘ಸಾಂತ್ವನ’ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದವರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತವೆ.
3. ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (DLSA) ಪಾತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (KSLSA) ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಕೊಡಿಸಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ:
ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು: ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯದ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ವಕೀಲರನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಲಿಖಿತ ದೂರು ಮತ್ತು ಎಫ್ಐಆರ್: ಪೊಲೀಸರು ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನು ಅರಿವು: ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
4. ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆಗಳು
ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ:
ಅ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆ (Victim Compensation Scheme) ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ:
ಅತ್ಯಾಚಾರ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ: ಘಟನೆಯ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 3 ಲಕ್ಷದಿಂದ 10 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಗಳವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಸಿಡ್ ದಾಳಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ: ತಕ್ಷಣದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಪರಿಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಚಣಿ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಇದೆ.
ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ: ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಆ) ಸಖಿ ಒನ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಸೆಂಟರ್ (One Stop Center) ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು, ಪೊಲೀಸ್ ಸಹಾಯ, ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 5 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಶ್ರಯವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇ) ಸಾಂತ್ವನ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ತಕ್ಷಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ 2,000 ದಿಂದ 10,000 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ತುರ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತುರ್ತು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ:
112: ಪೊಲೀಸ್ ತುರ್ತು ಸೇವೆ.
181: ಮಹಿಳಾ ಸಹಾಯವಾಣಿ.
1091: ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸಹಾಯವಾಣಿ.
ಮಹಾವೀರ ಮ.ಕರೆಣ್ಣವರ
ಹಿರಿಯ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು
ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು
ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ದಾವಣಗೆರೆ.
