ಜಿಗಣೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಅದರ ಔಷಧೀಯ ಮಹತ್ವ: ಡಾ.ಬಿ.ಶಿವಕುಮಾರ್

ಜಿಗಣೆಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪರಾವಲಂಬಿ ಹುಳು. ಜಿಗಣೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ರಕ್ತದ ಹರಿವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಗಾಯಕ್ಕೆ ಜಿಗಣೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಜಿಗಣೆಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ವಿವಿಧ ಔಷಧೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಕ್ರಿ.ಪೂ 1500 ರಿಂದ   ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ  ಆಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಕೆಂದರೆ ಜಿಗಣೆಗಳು ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪೆಪ್ಟೈಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಪ್ಪುರೋಧಕಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ಗಾಯಗಳು ಗುಣವಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ರಕ್ತವನ್ನು ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜಿಗಣೆಯನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದರಿಂದ ಅವು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಔಷಧೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಲೀಚ್ ಥೆರಪಿ (Jalaukavacharana / Hirudotherapy)
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಮೋಕ್ಷಣ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಲೌಕಾವಚರಣವನ್ನು (ಲೀಚ್ ಥೆರಪಿ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತದಂತಹ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಶುದ್ಧ ರಕ್ತ, ಉರಿಯೂತ, ನೋವು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯಕ.

ಔಷಧಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೊಂದಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜಿಗಣೆಗಳು(Medical-grade leeches) ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಅಂಟಿ ವಿಷಮಯ/ದೂಷಿತ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಲೀಚ್ ಉಗುಳಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ Hirudin, Bdellins, Eglins ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು —

1. ರಕ್ತದ ಗಡಸುತನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ
2. ಉರಿಯೂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ
3. ನೋವು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ .
4. ಉಬ್ಬಿರುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳು (varicose veins), ಕೀಲು ನೋವು (arthritis), ಸ್ನಾಯು ಸೆಳೆತ

ಕೂದಲು ಉದುರುವಿಕೆ (Alopecia ) ಮೊಡವೆ 

• ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳು
• ವಾತ ರಕ್ತ (gouty arthritis)ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
• ರಕ್ತಚಲನವಲನ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ

ಜಿಗಣೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?
ಔಷಧೀಯ ಜಿಗಣೆಗಳು ಮೂರು ದವಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಸಾಲುಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲಾಲಾರಸದ ಮೂಲಕ ಹೆಪ್ಪುರೋಧಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ.

ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನ
ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಜಾಗವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಿಗಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲು  ಹರಿಶಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 15-20 ನಿಮಿಷದ ವರಗೆ  ಇಟ್ಟು ನಂತರ ನೀರಿನಿಂದ ತೆಗೆದು  ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಜಿಗಣೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಲಾಲಾರಸದಿಂದ ಹಿರುಡಿನ್ (anticoagulant) ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  ನಂತರ ಜಿಗಣೆಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ 45 ನಿಮಿಷಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ. ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿ ಜಿಗಣೆ 15 ಮಿಲಿಲೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ.ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುತ್ತವೆ ನಂತರ ಕುಡಿದ ರಕ್ತವನ್ನು ಜಿಗಣೆ ಯಿಂದ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Read also : ಸೊಂಟ ನೋವು (ಕಟಿಶೂಲ)ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಎಂ.ಎಸ್

ಜಿಗಣೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. ಮಧುಮೇಹದ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಂಗಾಂಗ ಕತ್ತರಿಸುವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವವರು, ಹೃದ್ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಮತ್ತು ಮೃದು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ನಷ್ಟದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವವರು ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಜನರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಜಿಗಣೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸುರಕ್ಷಿತವೇ
ಜಿಗಣೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗಾಯದ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತಲೂ ಸೋಂಕು, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಜಿಗಣೆ ಲಾಲಾರಸಕ್ಕೆ ಅಲರ್ಜಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಂತಹ ಸಂಭಾವ್ಯ ತೊಡಕುಗಳಿವೆ.

ಡಾ. ಬಿ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಎಂ. ಎಸ್ ( ಶಲ್ಯತಂತ್ರ) 
ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು 
ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರ 
ನರಗನಹಳ್ಳಿ ದಾವಣಗೆರೆ 
9886624267